შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულთა რიცხვი გაიზარდა


რა დაავადებაა შაქრიანი დიაბეტი? რა იწვევს მის გაჩენას სისხლში? ახდენს თუ არა ზეგავლენას გენეტიკური ფაქტორები და გაიზარდა თუ არა შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულთა რიცხვი ბოლო პერიოდში - ამ კითხვებითსამხრეთის კარიბჭეექიმ-ენდოკრინოლოგ მაია კირთაძეს ესაუბრა.

- რა არის შაქრიანი დიაბეტი?

- შაქრიანი დიაბეტი ენდოკრინული დაავადებაა, ადამიანის ორგანიზმი ნორმალურად ვერ ითვისებს შაქარს, რის გამოც სისხლში მისი დონე იზრდება. უჯრედების მიერ შეუთავსებელი ,,გლუკოზა” (შაქარი) რჩება სისხლში, განსაკუთრებით მაღალი კონცენტრაციისას კი იგი შარდშიც გვხვდება.

ყოველივე შესაძლებელია ხდებოდეს ჰორმონ ინსულინის დეფიციტის გამო. ასეთ დროს, ძირითადად დაზიანებულია კუჭქვეშა ჯირკვალი და ღვიძლი. პანკრეასის ჯირკვალი ვეღარ გამოიმუშავებს ინსულინს და ვითარდება შაქრიანი დიაბეტი.

- რა სიმპტომებით ვლინდება დაავადება?

- შაქრიან დიაბეტს აქვს თავისი ,,კლინიკა”, ანუ დაავადებას ახასიათებს თავისი დამახასიათებელი ნიშნები. მაგალითად, გაძლიერებული წყურვილი, გახშირებული შარდვა; ასევე, დამახასიათებელია ქავილი, წონაში კლება, საერთო სისუსტე და შრომის უნარის დაქვეითება.

ამ სიმპტომებიდან რომელიმე თუ შევნიშნეთ, აუცილებელია ანალიზის გაკეთება სისხლში შაქრის დონის განსასაზღვრად.

დაავადება შეიძლება ფარულადაც მიმდინარეობდეს. სასურველია, რომ სისხლში  შაქრის რაოდენობა 6,6 მილიმოლი იყოს. უფრო მეტი თუ აღენიშნება პაციენტს, უკვე რაღაც დარღვევასთან გვაქვს საქმე და შესაბამისად, დამატებითი  გამოკვლევების ჩატარებას ვიწყებთ.

- რა იწვევს შაქრიანი  დიაბეტის გაჩენას სისხლში?

- შაქრიანი დიაბეტის გამომწვევი ერთ-ერთი მიზეზი შეიძლება გახდეს გადატანილი ვირუსი. დაავადება შეიძლება გამოიწვიოს რაიმე სახის ტრავმამაც, რომლის შედეგადაც მოხდება კუჭქვეშა ჯირკვლის დაზიანება, ან კუჭქვეშა ჯირკვალში კისტა ან რაღაც სიმსივნური წარმონაქმნი გაჩნდება.

- არის თუ არა შაქრიანი დიაბეტი გენეტიკური?

- გენეტიკა ერთ-ერთ სერიოზულ ფაქტორს წარმოადგენს. ამიტომ, როცა პაციენტი ანალიზს იტარებს, აუცილებლად ვეკითხებით, ხომ არავინ ჰყავს დაავადებული შაქრიანი დიაბეტით.
 
- რა ტიპის შაქრიანი დიაბეტი არსებობს?

შაქრიანი დიბეტი ორი ტიპისაა: ტიპი ერთი და ტიპი ორი. პირველ ტიპს ინსულინდამოკიდებულ შაქრიან დიაბეტსაც უწოდებენ. ეს იმას ნიშნავს, რომ ორგანიზმში ინსულინი აუცილებლად ხელოვნურად უნდა შევიყვანოთ, რადგან კუჭქვეშა ჯირკვალი მას ვერ გამოიმუშავებს ან ძალიან მცირე რაოდენობით გამოიმუშავებს. პაციენტი დამოკიდებულია ინსულინზე და ამიტომ ეწოდება ინსულინდამოკიდებული შაქრიანი დიაბეტი. მეორე ტიპი ინსულინდამოუკიდებელი შაქრიანი დიაბეტია, რომლის დროსაც  აუცილებელი არ არის პირდაპირ ინსულინით დავიწყოთ მკურნალობა. 

ამიტომ, როდესაც დაავადება ვლინდება, პირველ რიგში საჭიროა, გაირკვეს რომელი ტიპია განვითარებული. ბავშვებში ყოველთვის ტიპი ერთია გამოვლენილი.

- რამდენად საშიში დაავადებაა და, საზოგადოდ, ხდება თუ არა ამ დაავადების პრევენცია?

- დიაბეტი ქრონიკული დაავადებაა, თუმცა გართულებების რისკის შემცირება შესაძლებელია. აქ ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს თვითონ პაციენტს, როგორ მიხედავს იგი თავს. ეს ძალიან ეხმარება ექიმს მკურნალობაში.

თუ პაციენტი დიეტას არ დაიცავს და ექიმის მითითებებს არ შეასრულებს, სისტემატურად ექნება შაქარი. ეს კი თანდათან გამოიწვევს სხვადასხვა ორგანოს დაზიანებებს, მხედველობის დაქვეითებას, გულ-სისხლძარღვთა გართულებებს და ასე შემდეგ.

- რა იგულისხმება დიეტის დაცვაში, რა საკვებია მავნებელი პაციენტისთვის?

- პირველ რიგში პაციენტს ტკბილეული ეკრძალება. ზოგადად, აკრძალული ან შეზღუდულია ყველაფერი, რაც შაქარს შეიცავს. გააჩნია დაავადების ფორმას, დიეტა დაავადების ტიპის შესაბამისად ინიშნება.

- რა ასაკის ადამიანები არიან რისკჯგუფში?

- შაქრიანი დიაბეტი ნებისმიერ ასაკში შეიძლება გამოვლინდეს. საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ თუ ადრე წელიწადში ერთი-ორი შემთხვევა ფიქსირდებოდა, ბოლო პერიოდში ამ მაჩვენებელმა მოიმატა.
    
ჯანმრთელობისა და სოციალური პროგრამების სააგენტოს სამცხე-ჯავახეთის ფილიალის 2010 წლის 14 მაისის მონაცემებით, ახალციხის მუნიციპალიტეტის მასშტაბით 108 ინსულინდამოკიდებული ანუ შაქრიანი დიაბეტით დაავადებული და 3 ინსულინდამოუკიდებელი ანუ უშაქრო დიაბეტით დაავადებული მოქალაქე.

ნათია მარტინენკო, ახალციხე.

No comments:

Post a Comment

დატოვე კომენტარი