ახალი წელი ძველი პრობლემებით

ჯავახეთის სამოქალაქო ფორუმის ოფისში ომბუცმენის აპარატის წარმომადგენლები ახალქალაქისა და ნინოწმინდის სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებსა და ჟურნალისტებს შეხვდნენ. შეხვედრაზე ჯავახეთის პრობლემებსა და მათი გადაჭრის გზებზე ისაუბრეს.

შეხვედრაზე რამდენიმე ძირითადი პრობლემა გამოიკვეთა - ენის საკითხი, საკუთარი უფლებებისა და კანონების არცოდნა, ძვირი სასკოლო სახელმძღვანელოები და სამედიცინო მომსახურების სიძვირე. 

“ჩვენ გვინდა, სომხურ ენას რეგიონული ენის სტატუსი მიეცეს. უკვე ხუთი წელია, ჩვენი კავშირი ხელისუფლებისგან ამას მოითხოვს. მაგრამ წერილებზე პასუხი არასდროს მიგვიღია. გვიპასუხონ მაინც, თუნდაც ეს პასუხი უარყოფითი იყოს. ეს ხომ ადამიანის უფლებების დარღვევაა”, - ამბობს ჯავახეთის ინტელიგენტთა კავშირის თავმჯდომარე აზად შიბაქციანი. 

თუმცა, ირკვევა, რომ პრობლემატური არა მხოლოდ სახელმწიფო ენის შესწავლაა. 

“ჩვენთვის ყველაზე დიდი პრობლემა ენობრივი ბარიერია, სომხური ენაც კი სერიოზულ დახმარებას საჭიროებს. სომხური ენის პედაგოგები არ გვყავს. არ არიან ადამიანები, რომლებიც ბავშვებს სომხურ ენას სწორად ასწავლიან. თუ ბავშვმა მშობლიური ენაც კი არ იცის კარგად, სახელმწიფო ენა როგორღა უნდა ისწავლოს? მოდით, შევქმნათ სომხურ-ქართული ფაკულტეტი, სადაც ქართული და სომხური ენის კარგ პედაგოგებს მოამზადებენ”, - ამბობს ჯავახეთის სამოქალაქო ფორუმის თავმჯდომარე მიშა კოლიკიდი. 

არასამთავრობო ორგანიზაცია “ეკონომისტები და იურისტები რეფორმებისათვის” წარმომადგენლის სმბატ ხოდიკიანის თქმით, კანონების არცოდნა მოსახლეობას ხშირად წამგებიან მდგომარეობაში აყენებს, სკოლებში სწავლება კი, ნორმალური სახელმძღვანელოების არქონის გამო, სათანადო დონეზე ვერ მიმდინარეობს. 

“ჩვენ კანონები არ ვიცით და თუ ადამიანმა კანონი არ იცის, საკუთარ უფლებებს როგორ დაიცავს? ყველა კანონი ქართულ ენაზეა. საქართველოს კოდექსის სანდო და ნორმალური თარგმანი კი არ არსებობს. ჩემი გოგონა მეორე კლასში სწავლობს. მის წიგნს, “მათემატიკის” ნაცვლად, დიდი ასოებით აწერია “მაკემათიკა”. თარგმანზე მილიონებს ხარჯავენ, შედეგი კი საშინელია. თქვენ იცინით, მაგრამ ჯობს, ტიროდეთ. იმავე მათემატიკის წიგნში ციფრი 40 ქართულიდან სიტყვასიტყვით გადმოთარგმნეს და გამოვიდა “ორი ოცი”, სომხურში კი არსებობს სიტყვა “ორმოცი”, - ამბობს სმბატ ხოდიკიანი. 

მასწავლებელთა და მოსწავლეთა პრობლემებზე სომხური ენის პედაგოგმა სუსანნა გალუსტიანმა ისაუბრა. 

“სახელმძღვანელოები ძალიან ძვირი – 15, 16, 18 ლარი ღირს. წიგნების ყიდვის საშუალება ყველა მშობელს არ გააჩნია, განსაკუთრებით მათ, რომელთა ოჯახშიც ორი-სამი მოსწავლეა. მასწავლებელთა 2010 წლისთვის დაგეგმილ ტესტირებაში სომხური ენის პედაგოგთა ტესტირება გათვალისწინებული არ არის. ჩვენ მოვითხოვთ, რომ ტესტირება სომხურ ენაშიც ჩაატარონ, რადგან თუ მასწავლებელი ტესტირებას გაივლის და სერტიფიკატს აიღებს, მოსალოდნელია მისი ხელფასის მომატებაც. ეს ადამიანის უფლებათა დარღვევაა”, - ამბობს სუსანა გალუსტიანი არასამთავრობო ორგანიზაციიდან “პედაგოგები სახელმწიფოსათვის”. 

რაიონული საავადმყოფოს დირექტორის აზრით, მოსახლეობის უფლებები ჯანდაცვის სფეროშიც ირღვევა. 

“ვფიქრობ, ადამიანის უფლებაა საკუთარი ჯანმრთელობის შენარჩუნებაც. ბევრს არ ვილაპარაკებ, უბრალოდ ვიტყვი, რომ სახელმწიფოს ხელი ჩვენამდე ვერ აღწევს, ამ მიმართულებით, პრაქტიკულად, არაფერი კეთდება. მინდა, რომ ეს მომენტი ომბუცმენის მოხსენებაში აუცილებლად იქნას გათვალისწინებული. დღეს საქართველოში მშობიარობა ფასიანია, 3-დან 18 წლამდე ბავშვების მკურნალობაც კი ფასიანი გახდა. ნუთუ ჩვენს სახელმწიფოს, საკუთარი ბავშვების გარდა ყველასთვის აქვს ფული?!”, - ამბობს ახალქალაქის რაიონული საავადმყოფოს დირექტორი ალექსანდრე ტოროიანი. 

აღუნიკ აივაზიანი, ახალქალაქი

No comments:

Post a Comment

დატოვე კომენტარი